Splitmerge – [ Blog ]

Küreselleşme, Teknoloji ve Sağlık Temmuz 1, 2008

Aytun Çelebi

Batı ve Doğunun ayrıldığı nokta, basit ve felsefi nüansların ötesine geçeli uzun yıllar oldu. Tarımın işçi yerine kölelerle yapılması, Batıyı çağlar boyu sanatın ve bilimin beşiği haline getirdi. İşlerini kölelere devreden bireyler, bilim ve sanatla uğraşacak vakit bulabildiler. Ancak, tarım yerini sanayiye bıraktığında herkesin ucundan tutması gereken bir iş ortaya çıktı. Sanayi, tarımda senede bir, iki veya dört kez toplanması gereken mahsulün çok daha hızlı ortaya çıkmasını sağlıyordu.

Öngörülemeyen bu çok hızlı büyüme, komşudan geri kalmamak isteyen herkesin sanayileşmesini sağladı. Toprak gibi mevsimine ve bereketine göre değil, hammaddeye, iş gücüne ve teknolojiye göre üretim yapılabiliyordu. Hammadde alışverişi sayesinde küreselleşme ufukta göründü ve üretim fazlası da böylece ortaya çıktı. Üretim fazlasını çöpe atmak yerine, pazarlama geliştirildi ve ders olarak okutulabilir bir bilim haline geldi. Bu bilim kişisel ihtiyaçlara ve toplum içinde yalnızlaşan bireye sırtını dayayarak bize şu mesajı veriyordu: Artık, tüketmek için varsınız. X ürünü size daha iyi hissettirecek. Y ürünü olmadan evden çıkmak istemeyeceksiniz.

Sanayi dişlileri dönebilmek için harcadıkları teknolojiyi kullanarak, bugün başka teknolojilerle evimize, avucumuza, cebimize geliyorlar. Toplumlar tüketim toplumuna döndüğünden, bir teknolojik cihaz Doğu-Batı ayrımı olmadan hızla dünyayı sarabiliyor (bkz. dizüstü bilgisayar, kablosuz ağ ekipmanları, cep telefonu vb.).

Kısa süre önce sonuçları açıklanan bir araştırma, ABDde yaşayan insanların yaklaşık altıda birinin (,18) ev telefonu yerine cep telefonu kullandığını gösteriyor. Bu değişim ülkemizde de kendini gösteriyor. Kısa bir süre önceye kadar cep telefonlarının çalışması için gereken baz istasyonlarının kurulmasına isyan eden insanlar, artık hangi operatör daha iyi çekiyorsa ona geçmeyi düşünüyor, yeni tarifelerin ne kadar kazançlı olduğunun hesabını yapıyorlar.

Diğer yandan kablosuz bağlantı teknolojisinin henüz yaygınlaşmamış yeni nesli (802.11n – WiMAX), kablosuz bağlantının cep telefonları gibi baz istasyonlarıyla ve televizyon yayın kulelerine benzer vericilerle yayılacağını müjdeliyor! Sosyal ağlarda ve anında mesajlaşma yazılımlarında görebileceğiniz sürekli çevrimiçi insanlar, bilgisayarın başına oturmadan cep telefonu veya akıllı telefondan da aynı şekilde bağlanabildiğinde, sağlığı düşünmek için geç kalmış olabiliriz. Ve bu uzak bir gelecek değil.

Sonuçta ağa bağlanabilen cihazlara ilgimiz artıyor ve bu yüzden, giderek daha fazla elektriğe bağımlı hale geliyoruz. Buna güç bağımlılığının bir başka türü de diyebiliriz. Pil teknolojisi de, her sene duyurulan, bilmem kaç kat daha çok dayanan pillere bir türlü erişemiyor. Diğer yandan elektrik üretim tesislerinin yakınındaki yerleşim yerlerinde kanser oranının yükseldiği biliniyor. Peki evlerdeki şebekelerin ve cihazların insan üzerindeki etkisi ne olacak?

Radyo dalgalarıyla haberleşen cihazlar, kısa mesafede tutulduklarında elektrik akımına maruz kalmanıza sebep oluyor. Cep telefonunu düşünürseniz, bu dalgaya kulaklarınız, gözleriniz, cildiniz ve en önemlisi beyniniz maruz kalıyor. Peki ya kablosuz ağlar?

Bugüne dek bu konuda yapılan tek uyarı, Avrupadaki bazı bilim insanlarından geldi. Bu cihazların bebek olan evlerde kullanılmaması tavsiye ediliyordu.

Kısa süre önce ülkemizde çeşitli yerlerde yasaklanan sigara gibi, ne cep telefonlarının, ne mikrodalga fırınların, ne de kablosuz internet ve Bluetooth gibi bağlantı standartlarının hakkında kesinleşmiş bir zarar verici yanı bulunmuyor. Bulunması da pek muhtemel değil, çünkü bu tip cihazlardan görebileceğimiz zararı gördüğümüzde dahi, zararın kaynağını kestirmek zor. Sadece bir ihtimal olarak göz önünde bulunduruyoruz, işte bu yüzden çok ciddiye almıyoruz.

Eğer bunu önleyemiyorsak da, cep telefonu, kablosuz ağ cihazları gibi radyo dalgasıyla haberleşen cihazların, sigara paketleri kadar kötümser olmasa da, zararlı olabilir ibaresiyle işaretlenmesi, belki bizi değil ama sonraki nesilleri koruyabilir. Biraz sinirli bir bakış açısıyla, sigaraya zararlı olabilir, kötü şeyler yapabilir yazan birileri, bahsettiğimiz cihazların da üzerine yazmalı, diye de düşünebilirsiniz.